Washington, D.C. — Fen Temporary Protected Status (TPS) pou plizyè santèn milye Ayisyen Ozetazini mete anpil fanmi nan yon sitiyasyon difisil. Pou anpil moun ki te viv, travay epi bati lavi yo Ozetazini pandan plizyè ane, fen pwoteksyon sa a vle di pèdi otorizasyon travay yo epi fè fas ak risk depòtasyon.
Dapre dènye rapò yo, anviwon 350,000 Ayisyen kapab afekte pa fen TPS la. Sitiyasyon an vin pi grav paske Ayiti toujou ap fè fas ak gwo pwoblèm sekirite, vyolans ak kriz imanitè.
Kote gouvènman Ayisyen an?
Kesyon sa a ap soulve anpil deba nan kominote ayisyen an: Èske gouvènman Ayisyen an te fè ase pou defann Ayisyen ki gen TPS yo?
Li enpòtan pou presize gouvènman an pa t rete nèt san reyaksyon. Nan dat 24 jiyè 2026, Minis Afè Etranjè Raina Forbin ak Minis Ayisyen k ap Viv Aletranje Kathia Verdier te rankontre ak chèf misyon konsilè Ayiti yo Ozetazini ansanm ak anbasadè Ayiti nan Washington pou diskite sou sitiyasyon an. Gouvènman an te di li t ap kontinye fè demach ak otorite ameriken yo epi li te anonse mezi pou ede Ayisyen ki afekte yo, tankou sipò konsilè, asistans legal ak yon mekanis pou idantifye epi akonpaye moun ki nan difikilte.
Men, malgre deklarasyon sa yo, anpil moun nan dyaspora a kapab toujou mande si aksyon gouvènman an te ase fò, ase vizib e ase rapid, sitou lè nou konsidere kantite moun ki konsène yo.
Ayisyen yo pèdi travay yo
TPS la te bay Ayisyen ki te benefisye pwogram nan dwa pou yo rete Ozetazini epi travay legalman pandan pwoteksyon an te an vigè. Fen pwogram nan mete anpil travayè devan yon gwo ensètitid.
Gen rapò ki deja montre kèk Ayisyen kòmanse pèdi travay yo apre pwoteksyon yo ekspire.
Pou anpil fanmi, sa pa sèlman yon kesyon imigrasyon. Se kesyon lwaye, manje, lekòl timoun, asirans, machin ak lòt depans chak jou.
Èske Ayiti kapab fè plis?
Sa se youn nan pi gwo kesyon ki rete sou tab la.
Gen politisyen ameriken ak gwoup defansè imigran ki kontinye mande Kongrè a pran mezi pou pwoteje Ayisyen ki gen TPS yo. Pa egzanp, Senatè Sheldon Whitehouse ak Jack Reed te sipòte yon pwojè lwa ki ta retabli TPS pou Ayisyen pandan plizyè ane. (Senator Sheldon Whitehouse)
An menm tan, yon kowalisyon 20 avoka jeneral eta ameriken te mande Kongrè a pran aksyon pou pwoteje Ayisyen ki gen TPS yo. (Illinois Attorney General)
Sa montre gen aktè ameriken k ap goumen piblikman pou dosye a.
Se poutèt sa anpil moun ap poze kesyon an: Ki lòt aksyon gouvènman Ayisyen an kapab pran pou fè plis presyon diplomatik sou Washington epi defann enterè sitwayen li yo?
Yon kriz ki touche tout kominote ayisyen an
TPS la pa konsène sèlman moun ki gen dokiman sa yo. Li touche tout kominote ayisyen an.
Lè yon moun pèdi travay li, se fanmi li ki sibi konsekans lan. Lè yon moun gen risk depòtasyon, se paran, mari, madanm ak timoun ki viv ak laperèz la.
Se poutèt sa dosye TPS la merite yon repons ki klè, kontinyèl epi transparan.
Gouvènman Ayisyen an deja di li ap fè demach pou ede Ayisyen ki afekte yo. Men kominote a gen dwa mande plis detay: Ki demach ki fèt? Ki rezilta yo jwenn? Ki plan gouvènman an genyen pou moun ki pèdi travay yo? E ki estrateji li genyen pou moun ki ta ka fè fas ak depòtasyon?
Se kesyon sa yo gouvènman an dwe reponn devan pèp ayisyen an ak devan dyaspora a.
Zen San Kanpe ap kontinye swiv dosye TPS Ayisyen yo ak tout lòt devlopman ki kapab afekte kominote ayisyen an Ozetazini.
